Küresel ekonomideki yavaşlamaya bağlı olarak navlunda sert düşüş sürerken, operatörler, fiyat seviyesini korumak için rekor sayıda sefer iptaline gidiyor.
Küresel ekonomideki yavaşlamaya bağlı olarak navlunda sert düşüş sürerken, operatörler, mevcut navlun seviyesini korumak için rekor sayıda sefer iptaline gidiyor.
Project44’e göre, aralık ayının ilk iki haftasında, Transatlantik ve Transpasifik’te ortalama sefer iptali seviyesinin yüzde 46’ya yükseleceği, Asya’dan Avrupa’ya ticarette ise bu oranın yüzde 33 olacağı öngörülüyor.
En fazla sefer iptali Transpasifik’te
Danimarkalı analist Sea-Intelligence’a göre, en fazla sefer iptali, Transpasifik’te yaşandı. Konteyner operatörleri, taşıma hacimleri açısından büyük hayal kırıklığı yaşadıkları Noel öncesinde, navlundaki düşüşü önlemek için rekor sayıda sefer iptaline hazırlanıyor.
Olağan dönemde, Noel öncesi kasım ve aralık, deniz taşımacılığında en yoğun aylar. Küresel ekonomide yaşanan yavaşlama nedeniyle bu yıl sezon çok zayıf geçiyor.
Özellikle Asya’dan Avrupa’ya olan taşımacılıkta büyük kayıp yaşanıyor. Bu da pandemi döneminde elde ettikleri tarihi karlılıkları, dev filo yatırımlarına harcayan konteyner operatörlerinde büyük hayal kırıklığı yarattı.
Navlunda sert düşüş
Konteyner krizinin gündeme geldiği pandemide tarihi rekorlar kırarak 15 bin dolar seviyelerine çıkan Uzakdoğu-Avrupa navlunu, Rusya-Ukrayna savaşının küresel ekonomide yarattığı etkilere bağlı olarak, düşüşe geçmişti.
Özellikle küresel resesyon çanlarının çaldığı son haftalarda navlunda düşüş hızlandı. Drewry Dünya Konteyner Endeksi’ne göre, 18 Kasım 2021 tarihinde 40’lık konteyner navlunu 9 bin dolar seviyelerindeyken 19 Kasım’da 2 bin 500 dolara kadar geriledi.
Drewry’nin endeksinde, özellikle 15 Eylül’den sonra navlundaki düşüşün hızlandığı görülüyor. 15 Eylül’de 4.900 olan 40’lık konteyner navlu, 17 Kasım’da 2.500’e kadar geriledi.
Freightos Baltic Index’e göre, Asya’dan ABD’nin Batı Kıyısı’na olan hatta 40’lık konteyner navlunu geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 80 daha düşük gerçekleşerek TEU başına 2.676 dolar oldu. Asya’dan ABD Doğu Kıyısı’na (USEC) ise navlun 40’lık konteyner için 5.411 dolar, Asya’dan Kuzey Avrupa’ya da konteyner başına 4.204 dolar oldu.
Navlundaki bu sert düşüş, dünyanın önde gelen hat operatörlerinin önümüzdeki haftalarda kapasiteyi sınırlamak için daha fazla sefer iptali açıklamasıyla sonuçlandı.
“İç pazarda uluslararası ticaretteki daralmaya paralel bir yavaşlama var”
Küresel ekonomideki daralma yurt içi taşımacılık sektörünü de vurdu. Enflasyonist baskı nedeniyle iç piyasada daralan tüketime, ihracattaki düşüş de eklenince limanlardan ve antrepolardan sanayi bölgelerine yapılan yük hareketi zayıfladı.
Asbir Antrepo Genel Müdürü Erkan Başboğa, talepteki yavaşlama nedeniyle antrepolarda stok yığılması olduğuna dikkat çekti. Başboğa, iç piyasada özellikle tekstil ve alüminyum gibi bazı sektörlerden kaybın daha fazla olduğunu söyledi.
Diğer yandan, serbest depolara da mal girişi yavaşladı. Yurt içi taşıma da yapan Norther Global Logistics’in (NGL) Kurucu Ortağı Ferhat Emanetoğlu da iç piyasada nakliye trafiğindeki azalmaya yönelik, “İç pazarda uluslararası ticaretteki daralmaya paralel bir yavaşlama var.
Yani ithalat ya da ihracat azalıyor. Dolayısıyla antrepolardan/depolardan fabrikalara taşıma azalıyor. Keza aynı şekilde limanlardan üretim yerlerine karşılıklı azalma söz konusu” dedi.
“Amerika ve Avrupa resesyonun adımları hissedilmeye başlandı”
Küresel konteyner taşımacılığındaki yavaşlamanın Türkiye limanlarına olan etkisi de derinleşiyor. Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, ithalattaki artıştan dolayı toplam yükte ağustos ve eylül ayına göre düşüş olmasa da konteyner tarafında düşüş hızlandı.
Ekim ayında limanlarda elleçlenen konteyner miktarı yüzde 9.8 azalırken, transit yükte ise bu oran yüzde 39 olarak gerçekleşti. Böylece limanlarda elleçlenen konteyner miktarında yılın ilk 10 ayında yüzde 0.8 daralma oldu.
Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Soner Esmer, “Bu veriler ışığında limanlarımızda 2022 yılının toplam yükte yüzde 4 civarında artışla 545 milyon ton seviyelerinde, konteynerin ise yüzde 1 civarında düşüş ile 12,5 milyon TEU seviyelerinde tamamlanacağı yönünde erken bir öngörüde bulunulabilir” dedi.
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Yönetim Kurulu Üyesi ve Deniz Çalışma Grubu Başkanı Cihan Özkal da “Amerika ve Avrupa resesyonun adımları hissedilmeye başlandı. Talepte ciddi oranlarda düşüşler var. Navlunlar düşmeye devam ediyor” dedi.
Global konteyner şirketleri, navlunun düşmesini fırsata çevirmeye çalışıyor
Operatörler, Çin Yeni Yılı öncesi belirsizlik nedeniyle yılın son iki haftası için henüz sefer iptali açıklamadı.
SeaIntel, “Mevsimsel bir talep artışı olup olmayacağı açısından daha çok bekle ve gör yaklaşımı gibi görünüyor” dedi.
Diğer yandan, bazı uzmanlara göre, sefer iptallerine rağmen navlundaki düşüşün hızlanmasında Maersk, MSC ve Zim dışındaki diğer armatörlük şirketlerinin benzer bir tutum izlememesinden kaynaklanıyor. Cosco, Evergreen gibi diğer global konteyner şirketleri, navlunun düşmesini fırsata çevirmeye çalışıyor.
Bu şirketler düşük navlunla çalışırken, sefer iptali yapan diğer üç konteyner devinin pazar payını kapmaya çalışıyor.
(Ekonomim.com)
